Aby wspomóc zbiórkę z parafią można się
skontaktować pod numerem telefonu +48 786 433 088 lub pocztą
elektroniczną pod adresem: swietochlowice@luteranie.pl.
Wpłat można dokonywać na numer konta: 40 1090 0088 0000 0001 5558 4873.
Tytuł przelewu „remont wieży kościoła”
Po wieży pora na ścianę – ewangelicy planują kolejny etap ratowania zabytkowego kościoła w Świętochłowicach
Świętochłowiccy luteranie chcą kontynuować ratowanie jednego z najważniejszych zabytków w mieście. Po udanej renowacji wieży, przyszedł czas na remont fragmentu elewacji kościoła ewangelicko-augsburskiego. Jeżeli uda się zebrać potrzebne fundusze, to prace ruszą już w przyszłym roku. Każdy może dołożyć swoją cegiełkę.
Świętochłowicki zbór ewangelików liczy obecnie około 150 osób. Jak pokazały ostatnie lata parafianie są bardzo aktywni – nie tylko sukcesywnie remontują swoje obiekty, ale aktywnie uczestniczą w życiu lokalnej społeczności. W ostatnich latach głośno zrobiło się o zakończonym sukcesem remoncie wieży, który ukazał piękno i potencjał tego kościoła.
– Chodzi głównie o bezpieczeństwo i ratowanie tego zabytku. Zdajemy sobie sprawę, że to jeden z najpiękniejszych architektonicznie obiektów w Świętochłowicach. Wieżę już udało nam się uratować. Pora na kolejne części, które również wymagają pilnego remontu – podkreśla ksiądz Sebastian Olencki, proboszcz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Świętochłowicach.
Wieża przypomniała, jak cenny to obiekt
Na remont wieży parafii udało się pozyskać 2,45 miliona złotych z Rządowego Programu Ochrony Zabytków. Potrzebny był jednak wkład własny, który parafianie zebrali podczas akcji „Jest wieża do uratowania”. Zaangażowało się w nią wielu mieszkańców, instytucji, stowarzyszeń i parafii rzymsko-katolickich. Teraz ewangelicy chcą przeprowadzić kolejny etap prac. Rozpoczęli już zbiórkę potrzebnych funduszy.
– Remont wieży sprawił, że coraz więcej ludzi z zaciekawianiem spogląda na naszą świątynię – przyznaje ksiądz Sebastian Olencki. – Nasz kościół, poza tym, że służy oczywiście w celom sakralnym, świetnie nadaje się też do wydarzeń kulturalnych oraz zajęć dotyczących lokalnej historii. Chcemy to wykorzystać, aby jak największa liczba mieszkańców mogła skorzystać i zobaczyć, jak ta piękna architektura wygląda z bliska – mówi.
Pora na najbardziej uszkodzoną ścianę kościoła
W przyszłym roku luteranie planują renowację przęsła z przyporami i fragmentu ściany szczytowej elewacji północno-zachodniej kościoła. To ta zlokalizowana najbliżej wejścia, od ulicy Katowickiej i placu księdza Raabe. Kosztorys wynosi 252 tysiące złotych.
– To prace, które mają na celu przede wszystkim ratowanie tego zabytku. Oczywiście poprawi się też jego estetyka, efekty będą z pewnością widoczne, ale tu chodzi przede wszystkim o bezpieczeństwo – podkreśla Henryk Mercik, konserwator zabytków, który wykonał projekt renowacji kościoła. Jak zapewnia, roboty zostaną przeprowadzone w sposób profesjonalny, tak aby zachować substancję obiektu. – Wybraliśmy ten fragment elewacji, bo po tym, jak uratowano wieżę, obecnie właśnie on jest najbardziej uszkodzony. Technologia realizacji tych prac jest bardzo podobna, jak w przypadku wieży. Wymienione zostaną zarówno cegły, jak i kształtki oraz elementy ceramiczne i spoiny. Zostanie również przeprowadzona hydrofobizacja, która zabezpieczy obiekt przed warunkami atmosferycznymi – dodaje.
Kościół idealny również na kulturę
W kościele poza nabożeństwami odbyły się ostatnio koncerty muzyki poważnej oraz spacery „Kierunek GZM”, które z okazji święta Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii parafia zorganizowała razem z Muzeum Powstań Śląskich. Jak podkreśla proboszcz drzwi kościoła są otwarte dla wszystkich mieszkańców, a przestrzeń idealnie nadaje się do organizacji wydarzeń o charakterze kulturalnym.
– Jesteśmy niezmiernie szczęśliwi, że ta najtrudniejsza część remontu jest już za nami. Ale nie zamierzamy spoczywać na laurach. Chcemy tak etapować prace, aby za kilka lat zakończyć remont całego kościoła – wyjaśnia ksiądz Olencki. – To jednak wymaga wielomilionowych nakładów. Dlatego podjęliśmy decyzję, że rozpoczniemy prace na kolejnej ścianie. Liczymy, że z różnych źródeł uda się zebrać potrzebną kwotę. Jednym z nich jest zbiórka publiczna – wyjaśnia.
Zbiórka pod hasłem „Dalej ratujemy nasz zabytek” ruszyła kilka tygodni temu w gronie parafian. Teraz parafianie rozpoczęli ją w gronie mieszkańców. Aby wspomóc zbiórkę można skontaktować się z parafią pod numerem telefonu +48 786 433 088 lub pocztą elektroniczną pod adresem: swietochlowice@luteranie.pl. Wpłat można dokonywać na konto o numerze: 40 1090 0088 0000 0001 5558 4873. Tytuł przelewu „remont kościoła”.
Ważny obiekt architektoniczny na mapie miasta
Kościół ewangelicko-augsburski jest ważnym obiektem historycznym i architektonicznym na mapie Świętochłowic. Plac pod jego budowę oraz 10 tysięcy marek na materiały ofiarował hrabia Guido Henkel von Donnersmarck, który akceptując jego projekt, zastrzegł, że ma stanąć frontem do budynku dyrekcji, a plac pomiędzy ma zostać niezbudowany. Gdyby późniejsze pokolenia go posłuchały, to właśnie ten plac pewnie byłby dziś miejskim rynkiem. To właśnie on historycznie, architektonicznie, ale też urbanistycznie, najbardziej nadaje się do tej roli.
Projekt kościoła wykonał saski architekt Karl Memminger z Merseburga. Prace nadzorował architekt Nixdorf z Tarnowskich Gór. Budowa rozpoczęła się w marcu 1900 roku, a poświęcenie nastąpiło 1 grudnia 1901 roku. Całkowity koszt budowy wyniósł 152 307,04 marek. W roku 1904 postawiono plebanię. Samodzielność parafia uzyskała parafia 22 września 1910 roku. Kościół jest budowlą ceglaną, w stylu neogotyckim, ma strzelistą wieżę z przylegającymi do niej czterema maleńkimi wieżyczkami. Boczna okna prezbiterium zdobią secesyjne witraże, a znajdujące się w zachodniej emporze organy w większej części pozostają oryginalne.
Dzwony Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego św. Jana Chrzciciela w
najbliższym czasie nie zabiją. Wieża tego zabytkowego obiektu jest
w katastrofalnym stanie – obecnie każdy czynnik zewnętrzny może
doprowadzić do katastrofy budowlanej. Na jej remont Miasto wspólnie
z parafią pozyskali 2,5 mln zł. Teraz świętochłowiccy luteranie
muszą dołożyć 2 procent, czyli bagatela 50 tys. zł. Grupa
parafian uruchomiła zbiórkę na ten cel. Jeżeli uda im się
pozyskać potrzebną kwotę, to prace ruszą w przyszłym roku.
Środki na remont wieży pochodzą z Rządowego Programu Ochrony Zabytków. –
To pieniądze, których parafia nigdy nie miała i pewnie nigdy już
mieć nie będzie. Nie możemy zmarnować tej szansy – przyznaje
ksiądz Sebastian Olencki, proboszcz parafii ewangelickiej. –
Jeżeli nie uda nam się zebrać potrzebnej kwoty, to możemy je
stracić. Dlatego właśnie uruchomiliśmy zbiórkę i bardzo
serdecznie prosimy o wsparcie. Na razie, w trosce o konstrukcje,
musimy ograniczać wszystkie czynnik, które mogą mieć na nią
wpływ. Dlatego zrezygnowaliśmy z używania dzwonów – dodaje.
W najgorszym stanie lica klinkierowe
Ponad 120-letni kościół nie był nigdy gruntownie remontowany, a na stan
jego elewacji wpływ miały głównie czynniki zewnętrzne, przede
wszystkim przemysł. – Lico klinkierowe tej wieży, naloty, które
się na nim pojawiły i jego odspojenia, są w katastrofalnym stanie
– nie ukrywa Henryk Mercik, uznany konserwator zabytków, który
jest zaangażowany we wsparcie parafii w tym przedsięwzięciu. –
Stan górnej części wieży grozi katastrofą. Charakterystyczny
taras i obejście, mimo że były w latach ubiegłych w jakiś sposób
zabezpieczane, stanowią zagrożenie, bo elementy są luźne, a ich
kontrola wykazała, że mogą spaść. Dla wieży kościoła jest to
absolutnie ostatni dzwonek na remont. Wydaje się, że elewacja
pozostałej części kościoła również go wymaga, ale na to jest
jeszcze czas. Wieża jest najbardziej narażona na warunki
atmosferyczne i właśnie ona jest elementem najbardziej
kosztochłonnym i najtrudniejszym. Samo jej zarusztowanie będzie
dość skomplikowane – zaznacza.
Na wieżę będzie można wejść
Na przeprowadzenie plac składają się trzy elementy. Przede wszystkim
to remont dachu, czyli zwieńczenia wieży z kompleksowym remontem
więźby dachowej. Drugi element to czyszczenie oraz wymiana, a także
przemurowanie elementów lica klinkierowego elewacji i elementów
ozdobnych m.in. sterczyn i przypór. Trzecim elementem są prace
dodatkowe. – Nie chcemy, aby trzeba było do wieży wracać,
dlatego warto w tym momencie wykonać klatkę schodową z oknami i
witrażami. Ona jest niezbędna do obsługi dzwonów, organów i dla
chóru – tłumaczy Mercik.
Czy po remoncie wieża będzie dostępna dla turystów? – Aby tak się
stało konieczne są schody o odpowiednich parametrach. Tych w tym
miejscu nie ma. Niewykluczone jednak, że okazjonalnie będzie można
na nią wejść, bo aż się prosi, aby taras na wieży był tarasem
widokowym – przyznaje konserwator. – Konstrukcja po remoncie na
pewno będzie na to przygotowana. Zostanie tam wymieniona posadzka
oraz zamontowane balustrady o odpowiedniej wysokości, po to, aby
taras był dla każdego bezpieczny. To atrakcyjne i unikatowe miejsce
– uważa Henryk Mercik.
Ważny obiekt dla Świętochłowic
Kościół ewangelicki to obiekt historyczny dla Świętochłowic. Plac pod jego
budowę oraz kamień węgielny w wysokości 10 tysięcy marek
ofiarował sam książę Guido Henkel von Donnersmarck, który
akceptując jego projekt, zastrzegł, że ma stanąć frontem do
budynku dyrekcji, a plac pomiędzy ma zostać niezbudowany. I gdyby
późniejsze pokolenia go posłuchały, to właśnie ten plac pewnie
byłby dziś miejskim rynkiem. To właśnie on historycznie,
architektonicznie, ale też urbanistycznie, najbardziej nadaje się
do tej roli. Projekt kościoła wykonał saski architekt Karl
Memminger z Merseburgu. Prace nadzorował architekt Nixdorf z
Tarnowskich Gór. Budowa rozpoczęła się w marcu 1900 roku, a
poświęcenie nastąpiło 1 grudnia 1901 roku.
To świetna architektura. Neogotyk z najwyższej europejskiej półki.
W środku uwagę przyciągają drewniane elementy oraz kolumny
delikatnie odsunięte od ściany. To niespotykane rozwiązanie.
Kościół i dyrekcja są w jednej osi symetrycznej i tworzą główny
plac Świętochłowic – wyjaśnia Mercik. – Wejście do kościoła,
gdyby nie stojący obok pawilon, byłoby pewnie od frontu. Na
dyrekcji jest zegar, na kościele go nie ma. To mógł być
świętochłowicki rynek, salon miasta. Szkoda, że ta szansa została
przynajmniej na razie zaprzepaszczona. Utylitarne pawilony, które
postawiono w PRL zatkały i zniekształciły tę oś – dopowiada.
Jak pomóc?
Prace na wieży, jeżeli uda się zebrać potrzebną kwotę, ruszą w
przyszłym roku. Aby wspomóc zbiórkę z parafią można się
skontaktować pod numerem telefonu +48 786 433 088 lub pocztą
elektroniczną pod adresem: swietochlowice@luteranie.pl.
Wpłat można dokonywać na numer konta: 40 1090 0088 0000 0001 5558 4873.
Tytuł przelewu „remont wieży kościoła”
Zaproszenie do składania ofert na wykonanie robót budowlanych
Parafia Ewangelicko-Augsburska w Świętochłowicach zaprasza do składania ofert na wykonanie robót budowlanych związanych z remontem dachu i renowacją elewacji wieży w ramach inwestycji pn. „Remont wieży kościoła Parafii Ewangelicko-Augsburskiej św. Jana Chrzciciela w Świętochłowicach przy pl. ks. Leopolda Raabe 1”, dofinansowanej ze środków Rządowego Programu Odbudowy Zabytków Nr RPOZ/2022/9698/PolskiLad.
Zapytanie ofertowe
Załącznik 1 – Formularz ofertowy
Załącznik 2 – Przedmiar robót
Załącznik 3 – Wzór umowy
Załącznik 4 – Projekt Arch-Bud – część 1
Załącznik 4 – Projekt Arch-Bud – część 2
Załącznik 5 – Klauzula RODO
Zmiany z 2024-02-23
Informacja o zmianach
Załącznik 1 – Formularz ofertowy po zmianach
Załącznik 2 – Przedmiar robót po zmianach
Załącznik 3 – Wzór umowy po zmianach
Zapytanie ofertowe po zmianach
Odpowiedź na zapytanie Wykonawcy dotyczące zapytania ofertowego na wykonanie robót budowlanych związanych z remontem dachu i renowacją elewacji wieży
Odpowiedź na zapytanie wykonawcy
Protokół z otwarcia ofert oraz protokół o wyborze najkorzystniejszej oferty w postępowaniu ofertowym na wykonanie robót budowlanych związanych z remontem dachu i renowacją elewacji wieży
Protokół z otwarcia ofert
Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty
DOFINANSOWANE ZE ŚRODKÓW RZĄDOWEGO PROGRAMU ODBUDOWY ZABYTKÓW
Parafia Ewangelicko-Augsburska w Świętochłowicach 